ઉનાળો – બંસીધર પટેલ 


ઉનાળો – બંસીધર પટેલ 

ધોમ ધખતા તાપમાં મૃગજળ પણ વિલાઈ ગયું 
મીઠા પાણીની વીરડી ભૂલીને રાહ કશેક અટવાઈ ગઈ 
બળબળતા બપોરમાં જીવતો એક મરણતોલ ખેડૂત 
ધરતીનો સપુત, બની કપૂત, શોધે વિશ્રામ એક નજરે 
પાંદડા વિનાની લતાઓ, પનઘટ વિનાની નાર સમ ભાસે 
ઉજ્જડ વેરાન ધીંગી ધરા દુર ક્ષિતિજ વરસે અગન ગોળા 
ન ભાસે કોઈ અવરજવર, ચારેકોર નિસ્તબ્ધતા વેરાણી

દિલમાં ઉતાપ, અંતર વરસે અનરાધાર, ઉચાટ મનનો 
સુરજ કહે હું જ બળીયો, ન મમ સમ કોઈ અવાર કો જબરું 
વર્તાય કેર કાળો કુદરત તણો , બળિયા સમીપ સહુ લાચાર 
ઉભા છે નિશબ્દ દિશા ગણો, પ્રલયનું ભયંકર રૂપ ભાસે 
ધૂળ રજની રજકણો પણ લપાઈ ગઈ ધરા મહી
જળ ગયું રિસાઈ,દૂર ઉડી છુપાવા ભાગતું 
નયન બીડાઈ ગયા, લોચનીએ અંધારા ઉગતા 

અધમુઓ જીવ હાંફે, મરવાના વાકે હાડપિંજર ફરતું 
જીવજંતુ પણ ખુબ પિસાતા, પ્રાણીજગત નામશેષ 
જીવો જીવસ્ય ભોજનમ, પ્રમુખ મંત્ર ચર-અચર તણો 
ભૂલે ભટકે પણ ના દે કોઈને, કુદરત કદીક કોપિત થઈને

મનમોહન – બંસીધર પટેલ


મનમોહન – બંસીધર પટેલ

સમુદ્રમંથન થકી મળ્યું વિષ અને અમૃત ભેગું;
દેવો દૈત્ય લડ્યાં માંહે , શંકર નિલકંઠ વિષહરે પીધું ઝેર;
એટલે જ સ્તો કહેવાયા મહાદેવ, ભોલે બમબમ સદાશીવ.
====================================
બંસરીમાં મન મારુ મોહ્યું, કાના તારા લાખેણા રૂપ લાગે અરૂપ;
સીદને છેડે તું મુજને મનમોહન, તારી વાત સહુથી કરવાની જરૂર.

ધરમ મારે એક જ વ્હાલા, સદાય રહું મસ્ત તારા નાદ સૂરમાં;
રહે જીવન કે જાય ભલે, પામું અમૃત વરસતું તારા અધરનું.

પહેલાં મને પહેરાવી ઓઢણી, ભાગી ચાલ્યો કુંજગલી ઓ જાર!
ટેલ નાખી મેં વૃંદાવન ધામ, ન મળી કોઈ તારી મને ભાળ;
લગની લાગી વ્હાલા તારા પ્રેમની, રહે તું ઉરમાં હરદમ.

વન વગડામાં વાગે તારી વાંસળી, દોડી જાય, ગોપી, ગૌમાતા અનેક;
ડોલતાં હૈયાં વલોવાઈ જાય, માખણચોર મળશે મને કેણા ઘાટ?

દલડું દોહીને મેં કર્યું છે એકઠું, વ્હાલા પધાર અત્રે તત્ક્ષણ;
રાસ રમવા ઘેલુડી સહુ ગોપીઓ, મુરલીધર વેલુડા પધારો અમ સંગ.

નામ – બંસીધર પટેલ મે 17, 1974


નામ – બંસીધર પટેલ મે 17, 1974

બંધન જીવનસાથી તુજ તણું અણવિસર્યું રહે સદા
સીમા તમ પ્રેમ તણી અમાપ અમર્યાદિત દેજે મજા
કુંઠિત હૃદય તણો વિસામો તુજ છાંવમાં મળે સહેજે
મા તુજ ચરણમાં બાહ્ય ગ્રહી બાળ તણા પોકાર સુણજે
ક્ત વહે જીવન વહે સાગર નદીનાં જળ વહે અમ પ્રેમતણા
શારામી નૌકા મધ્ય દરિયે ડોલતી ન ડુબાડું નજરું રાખજે
હીં પડ્યા થકી નવ કોઈ અન્ય આરો ઉગરવા તણો
થારી કંટક તણી રાહબર પુષ્પ જીવન ખિલાવજે તું હંમેશ
ટેલ પાડી કહું હું જગને મળે સહાય સદા જો ત્હારી
ખ્યું ન થાયે મિથ્યા વિધાતા લલાટે આમ તણા
હેરાન થાઉં મનડું મુંજાયે સમીપ જ્યોત એક પ્રગટે હવા
રંજન મન મુજ તણો સાથી સંગ વિણ નથી કો દિસંતો
ગત જુઠ્ઠી માયા તણા સપના જીવનમાં રહે ન સહેજે
વાત મમ હૃદય ઉદ્દગાર તણી રાખજે જીવનમાં સમા
લાખ ખરચતાં નવ મળે અમુલખ જીવન અમ તણું
દિન રાત યજુ મા જનની તુજને મળજો સહાયે સદા
રખ તુજ તણી પ્રેમ જ્યોત સાથી તણા હૃદયની
લંકિત શ્વાસે પરમ ઉદ્દગાર મળે જે આપજે સદા

ઝરણું – બંસીભાઇ પટેલ


ઝરણું – બંસીભાઇ પટેલ

વહે છે પવિત્ર ઝરણું પ્રેમનું અંતર અમીરસ ભરવા,
માંગે છે પ્રેમ બદલામાં પ્રેમ, નથી અપેક્ષા કોઇ બદલાની.

ઝંખે છે મન સદાય ક્ષેમ, નથી ઉરમાં કટુ ભાવના કશી,
પ્રાર્થે છે હાથ સદા અમારા, લંબાયેલા રહો મદદ કરવા બધી.

ઉલેચી હૈયાં કડવાશનાં બધાં, ભરવા પ્રેમતણા ભંડાર મહી,
હોઠો સદા બીડાયેલા રહો, મુસ્કાન ઝીલવા દિલદારની.

નયન મારા ત્રાંસા રહો, મહોબતના અમીરસ છાંટવા,
ક્ષુધા પ્રેમની મટે જ્યારે, ત્રુષ્ણા ભુલ્યા સંસારની.

રીધમ મળે સુર-કારનો, ઝણકતી હોય પ્રેમની ઝંઝીરો,
પ્રકાશ મળે મશાલનો, પ્રેમ છાનગપતિયાં કરતો ફરે.

એક નજર ઉઠાવી નિરખશો, ભરેલી પ્યાલી પ્રેમ પખારતી,
ચંચળતા મટી સઘળી, પામવો પદારથ પ્રેમ-પુષ્પનો.

હોય નિષ્પંદ નિર્મલ, પ્રેમ પથ, વિદારશે હરિયાળી બધી,
કંટકો પણ છુપાઇ જશે, જ્યાં પ્રેમના આગમનથી.

રે રે પ્રેમ ભર્યા હૈયા, માંગજે પ્રેમ, નિષ્પાપ પ્રેમ સદા,
પ્રેમ પ્રેમ કરતાં પામીશ પ્રેમપારસ પાસ પથમાં.

—————————————————
નજરની વરતાય છે ખામી કે હશે વાતાવરણમાં ઝાંખપ થોડી,
ચહેરો જરી-પુરાણો અરે, નયનોમાં ભરી નવીનતા શું?

કંચન ભાસે કથીર કેમ? જેમ અચરજથી શાશ્વત સર્વ,
ઉણપ આ અજવાશની કે નયનોમાં ધીર નિંદર ભરી.
અજવાળો નયનો પખાળી જલ્દી, ઓઝલ થાય આ પ્રતિમા.

કાળનો કોરડો – બંસીભાઇ પટેલ 25/01


કાળનો કોરડો – બંસીભાઇ પટેલ 25/01

કઠણ કોરડો છે કાળનો, કાળો ડીબાંગ અંધકાર,
હોય છોને રાજા કે રંક, નથી પડતો ફરક લગાર.
માળીએ ઉગાડ્યાં ફુલઝાડવાં, ખીલવ્યો બાગ બેસુમાર,
વીણે છે ફુલડાં જેમ, વીંધે પારધી હરણને બાણ.

છોડી જવાના સંસાર, ભલે હોય મોટ ખેરખાં,
કેટલું જીવ્યા જીવન, કેવું જીવ્યા જીવન થાશે એના લેખાજોખા.
ક્ષુલ્લક જીવનતણો પરપોટો, જાશે ફૂટી પળવારમાં,
નહિ ચાલે કશુંય , હોય છો ને મુછાળા મરદ.

ભર્યો-ભાદર્યો સંસાર, જાશે ભુલાઇ પળવારમાં,
રોતાં કકળતાં રહેશે નરનાર, સગાંસ્નેહી બાળગોપાળ.
વીંટળાયેલી માયા, થાશે અલગ, નહિ ચાલે આસક્તિ,
મર્મ સાચો ગીતાતણો, આવશે કામ દિર્ઘકાળ.

કોળિયો કરી જશે કાળ, મહાકાળમાં થાશે વિલિન,
ચેતવું હોય તો ચેતજે નર, નહિતર ખાશે માર બેસુમાર.

ભરમ


ભરમ – બંસીધર પટેલ સપ્ટેમ્બર 04, 1995

અરીસો તુટી ગયો, પ્રતીબીમ્બ બન્યું ધુંધળું.
વીચારોના વૃન્દાવનમાં મન ખોવાઈ ગયું.
વાગોળી-વાગોળી ભુતકાળને, કર્યું મનોમંથન.
ના નીકળ્યું માખણ કે ફોદા, રહ્યું જેમનું તેમ.

જીવન એ શું નથી વલોણું મનોમંથનનું?
કર્મ, ધર્મ, સંસારીના, ભેદભરમ વળી સ્વારથના.
નથી ઉકેલવા ભેદ જન્મોજન્મના ઉથાપી.
આ જન્મની કથની શું ઓછી ડહોળાયેલી છે?

સગા-વહાલા-દૌલા, ભલા-બુરા દીઠા સહુ.
ન મળ્યું કોઈ નીઃસ્વાર્થી, નથી કોઈ દીલાર વળી.
હશે કોઈક વીરલો, કર્મઠ જે મળવો બાકી હજી.
વીસ્તારનો વ્યાપ છે સહુ, માયાજાળ કુદરતની.

જીંદગીમાં સુરજ ઉગ્યો, આથમ્યો, વળી ઉગ્યો અનેકવાર.
પ્રકાશ, અન્ધકાર, પાછો પ્રકાશ, એ ઘટમાળ ક્રમબધ્ધ બધી.
તડકો, છાંયો નીહાળ્યો ઘણો, માનવ મહેરામણ મહીં.
જીન્દગીના રણમાં, મીઠી વીરડીનું અમૃતપાન કદીક.

આનન્દ, શોક, ઉતાપ, જેમાં જીન્દગીનો રાઝ છે.
જનમ જનમના ફેરા ફરી, મળ્યો માનવદેહ અહીં.
લખ ચોર્યાસી ફરતાં ફરતાં, કરી સલામ જીન્દગી તને.
હવે પુનઃ પ્રતીબીમ્બ નીરખવાની કરવી નહી ભુલ કદી.

ગાંધી ઉદ્યાન


ગાંધી ઉદ્યાન – બંસીધર પટેલ

રાષ્ટ્રનો ઉદ્યાન બનાવ્યો રક્ત સીંચન કરી બાપુએ;
અવનવા પૌધા ઉછેરી નયનરમ્ય બનાવ્યો ગાંધીએ.
ખીલખીલાટ વેરતી હાસ્ય, ખડખડ હસતી કળીઓ;
વયોવૃધ્ધ શા ઝાડવાં હસતાં, મલકાતી સહુ લતાઓ.

અમીઝરણાં વરસાવો પ્રભુજી, ઉદ્યાન ભર્યો ભાદર્યો કરવા સ્મરુ;
મહેંક અનેરી પ્રસરાવો વીભુજી, મઘમઘતી ફોરમ કરવા સારુ.
સ્વચ્છ, સુઘડ, મનભાવન વેલ, લતાઓ મદમસ્ત હસતી અતી;
કરતી ભાવભર્યું સ્વાગત ઉલ્લાસે, મન પુલકીત, સોહાયે હ્રદયી.

વાગતાં પડઘમ ચોદીશાઓથી, શુભમંગલનાં એંધાણ સરીખાં;
ઉદ્યાન ખીલ્યો પુરબહારે, પહેર્યાં સર્વે ડીલે નવાં અંગરખાં.